Στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης του Δείκτη της Oxford Economics εξακολουθούν να βρίσκονται πόλεις της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, ως προς την οικονομική δύναμη, την ποιότητα ζωής και τις μελλοντικές προοπτικές. Ο δείκτης αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο οι μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου συνδυάζουν τις οικονομικές ευκαιρίες με την ποιότητα ζωής, το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, την περιβαλλοντική ανθεκτικότητα και τη σταθερή διακυβέρνηση.
Η Ευρώπη, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς καταλαμβάνουν 78 από τις 100 πρώτες θέσεις – 44, 30 και 4 αντιστοίχως -, όμως το προβάδισμα δεν προκύπτει από τους ίδιους λόγους. Οι αμερικανικές πόλεις, με πρώτη τη Νέα Υόρκη, βαθμολογούνται υψηλά στην οικονομία και στο ανθρώπινο κεφάλαιο, ενώ οι ευρωπαϊκές μητροπόλεις διακρίνονται για την ποιότητα ζωής, τη διακυβέρνηση και τη περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Ωστόσο, στο βάθος διαγράφεται μια τρίτη δύναμη που αλλάζει σταδιακά τους συσχετισμούς: η Ασία, η οποία φαίνεται να οδηγεί την επόμενη φάση ανάπτυξης ως κύριος κινητήριος μοχλός. Οι πόλεις της συνδυάζουν μεγάλο πληθυσμό με ταχεία αύξηση της παραγωγικότητας και του εισοδήματος, ενώ παράλληλα στρέφονται προς την τεχνολογία, την προηγμένη μεταποίηση και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Οι αμερικανικές πόλεις, με πρώτη τη Νέα Υόρκη, βαθμολογούνται υψηλά στην οικονομία και στο ανθρώπινο κεφάλαιο
Στιγμιότυπο από δρόμο του Μανχάταν στη Νέα Υόρκη
Η Σαγκάη, το Σένζεν, το Ανόι αλλά και πόλεις στην Ινδία μεγεθύνονται με ρυθμούς που, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα εκτοξεύσουν το μερίδιό τους στο παγκόσμιο ΑΕΠ πέρα από αυτό της Ευρώπης έως το 2050. Η οικονομία της Σαγκάης, μόνη της, αναμένεται να ξεπεράσει αυτή του Σαν Φρανσίσκο μέσα στο επόμενο έτος, παρότι στις αρχές του αιώνα είχε μόλις το ένα τέταρτο του μεγέθους της. Η οικονομία της Χο Τσι Μιν, στο Βιετνάμ, προβλέπεται να είναι σχεδόν τόσο μεγάλη όσο εκείνη του Βερολίνου τα επόμενα 25 χρόνια, όταν σήμερα είναι λιγότερο από το μισό του μεγέθους του.
Κομβικό ρόλο σε αυτή την ανακατάταξη παίζει η τεχνητή νοημοσύνη. Η έκρηξη της ΑΙ ευνοεί ιδιαίτερα τις πόλεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της τεχνολογικής ανάπτυξης – από την Ταϊπέι και το Σένζεν έως το Λονδίνο και το Αϊντχόφεν – διαμορφώνοντας νέους νικητές και χαμένους στον παγκόσμιο αστικό ανταγωνισμό.
Τα στοιχεία
Όπως αναφέρει το Euronews που παρουσιάζει τα στοιχεία του Δείκτη, το Λονδίνο κατατάσσεται δεύτερο παγκοσμίως, το Παρίσι τρίτο, το Δουβλίνο έκτο και η Ζυρίχη δέκατη. Στις δέκα κορυφαίες κατατάσσονται πέντε πόλεις των ΗΠΑ – η Νέα Υόρκη, το Σιάτλ, το Σαν Φρανσίσκο, η Βοστώνη και το Σαν Χοσέ. Ακολουθούν το Όσλο, η Στοκχόλμη και η Κοπεγχάγη.
Το Παρίσι σημείωσε ιδιαίτερα υψηλή βαθμολογία στην ποιότητα ζωής, ενώ το Δουβλίνο είχε καλή απόδοση τόσο στο περιβάλλον όσο και στη διακυβέρνηση. Η διακυβέρνηση ήταν επίσης το κύριο πλεονέκτημα της Ζυρίχης και του Όσλο, με το τελευταίο να λαμβάνει την υψηλότερη βαθμολογία σε αυτή την κατηγορία μεταξύ των κορυφαίων ευρωπαϊκών και αμερικανικών πόλεων.
Για τις επιχειρήσεις που αναζητούν οικονομική ισχύ και πρόσβαση σε ταλέντα, οι αμερικανικές πόλεις έχουν γενικά το πλεονέκτημα. Η Νέα Υόρκη έλαβε τη μέγιστη βαθμολογία στον δείκτη για την οικονομία, ενώ το Σιάτλ, το Σαν Φρανσίσκο και το Σαν Χοσέ κατέλαβαν επίσης ιδιαίτερα υψηλές θέσεις σε αυτή την κατηγορία. Το Λος Άντζελες συνδύασε επίσης μια ισχυρή βαθμολογία στην οικονομία με σχετικά υψηλή κατάταξη στην ποιότητα ζωής.
Το Λονδίνο αποτελεί την αξιοσημείωτη ευρωπαϊκή εξαίρεση: πέτυχε την υψηλότερη βαθμολογία σε ανθρώπινο κεφάλαιο, γεγονός που αντανακλά τα πανεπιστήμιά του, το επιχειρηματικό περιβάλλον και την ικανότητά του να προσελκύει εξειδικευμένους εργαζομένους. Ωστόσο, η ποιότητα ζωής ήταν η κατηγορία με τη χαμηλότερη βαθμολογία (77).
Παρ’ όλα αυτά, αναφέρει η έκθεση, το Λονδίνο, το Δουβλίνο και η Νέα Υόρκη «εξακολουθούν να αγωνίζονται υπό το βάρος των υψηλών δαπανών στέγασης», γεγονός που αποδυναμώνει τις βαθμολογίες τους στην ποιότητα ζωής παρά τα υψηλά εισοδήματα. Αντιθέτως, πιο προσιτές πόλεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα συνδυάζοντας τα αυξανόμενα εισοδήματα με χαμηλότερες δαπάνες στέγασης. Για παράδειγμα, η Τουλούζη έχει προσελκύσει εργαζόμενους από το Παρίσι εν μέρει λόγω της σχετικής προσιτότητάς της.
Η Τουλούζη προσελκύει εργαζόμενους από το Παρίσι εν μέρει λόγω της σχετικής προσιτότητας στέγης
Ευρώπη: Άνοδοι και πτώσεις στην κατάταξη
Σε σύγκριση με πέρυσι, το Δουβλίνο ανέβηκε επτά θέσεις και κατέλαβε την έκτη θέση, με βελτιώσεις στους τομείς της οικονομίας, της ποιότητας ζωής και του περιβάλλοντος. Ωστόσο, παραμένει μία από τις πιο ακριβές αγορές κατοικιών στην Ευρώπη και βρίσκεται στο κατώτερο κομμάτι της κατάταξης ως προς την προσιτότητα στέγης.
Η Βαρσοβία κατέγραψε τη μεγαλύτερη άνοδο στην Ευρώπη, ανεβαίνοντας 109 θέσεις και καταλαμβάνοντας την 61η θέση. Η Κωνσταντινούπολη ανέβηκε 42 θέσεις και βρίσκεται στην 64η θέση, ενώ η Μαδρίτη και η Βουδαπέστη κέρδισαν από 14 θέσεις η καθεμία, φτάνοντας στην 30ή και την 111η θέση αντίστοιχα.
Το Ελσίνκι ανέβηκε 12 θέσεις και κατέλαβε την 26η θέση, ενώ οι Βρυξέλλες κέρδισαν εννέα θέσεις και κατέλαβαν την 25η θέση. Το Βερολίνο και η Λυών ανέβηκαν από επτά αντιστοίχως, ενώ η Ζυρίχη, το Όσλο και το Άμστερνταμ έξι θέσεις.
Η Φρανκφούρτη υποχώρησε μία θέση και κατέλαβε την 63η. Η Ρώμη έπεσε οκτώ και κατέλαβε την 119η θέση, ενώ η Λισαβόνα κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των πόλεων που περιλαμβάνονται στη λίστα, πέφτοντας 44 θέσεις και καταλαμβάνοντας την 148η θέση.
Οι πόλεις που ξεχωρίζουν
Βαρσοβία, Ταλίν, Αϊντχόβεν, Μάντσεστερ και Τουλούζη είναι οι ευρωπαϊκές πόλεις που η Oxford Economics ξεχώρισε ως αυτές που «αξίζει να παρακολουθήσουμε».
Η πολωνική πρωτεύουσα, η οποία ανέβηκε περισσότερες από 100 θέσεις, έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο κέντρο χρηματοοικονομικών, τεχνολογικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η οικονομία της προβλέπεται να αναπτυχθεί κατά περίπου 3% ετησίως τα επόμενα πέντε χρόνια, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από τον μέσο όρο των ευρωπαϊκών πόλεων. Η Βαρσοβία ξεπερνά επίσης το Παρίσι σε μέσο εισόδημα ανά κάτοικο το 2026, όταν αυτό προσαρμόζεται σύμφωνα με την αγοραστική δύναμη. Το Βίλνιους αναμένεται να ακολουθήσει πριν από το τέλος της δεκαετίας.
Άποψη από το Brainport στην Ολλανδία
Η πρωτεύουσα της Εσθονίας, το Ταλίν, αναμένεται να καταγράψει την ισχυρότερη αύξηση του ΑΕΠ μεταξύ των μεγάλων πόλεων της ΕΕ κατά την επόμενη δεκαετία. Η τεχνολογία και οι επαγγελματικές υπηρεσίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην οικονομία της, ενώ η Εσθονία παρουσιάζει σχετικά υψηλά ποσοστά υιοθέτησης της AI σε σύγκριση με άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Το Αϊντχόβεν αποτελεί ακόμα μια αξιόλογη περίπτωση, ως ένα από τα κορυφαία κέντρα έρευνας και προηγμένης μεταποίησης στην Ευρώπη. Το Brainport – η Silicon Valley της Ολλανδίας – περιλαμβάνει περισσότερες από 5.000 εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, οι οποίες δραστηριοποιούνται στους τομείς των ημιαγωγών, της τεχνητής νοημοσύνης και της πράσινης τεχνολογίας. Η Oxford Economics προβλέπει ότι η βιομηχανική παραγωγή της πόλης θα καταγράψει μία από τις ισχυρότερες αυξήσεις στην Ευρώπη έως το 2030. Ωστόσο, η προσφορά κατοικιών ενδέχεται να δυσκολευτεί να συμβαδίσει με τους επιπλέον 28.000 κατοίκους που αναμένονται έως το 2040.
Ως προς την αύξηση του ΑΕΠ και της παραγωγικότητας από το 2010, το Μάντσεστερ έχει ξεπεράσει κάθε άλλη πόλη του Ηνωμένου Βασιλείου. Αναμένεται να δημιουργήσει τον πέμπτο μεγαλύτερο αριθμό θέσεων εργασίας στην Ευρώπη τα επόμενα 25 χρόνια. Οι χρηματοοικονομικές και επιχειρηματικές υπηρεσίες θα αποτελέσουν τον κύριο μοχλό αυτής της ανάπτυξης, με το Μάντσεστερ να προβλέπεται ότι θα δημιουργήσει περισσότερες θέσεις εργασίας σε αυτούς τους τομείς από το Παρίσι ή το Βερολίνο.
Τέλος, η έκθεση χαρακτήρισε την Τουλούζη ως μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης. Το αεροδιαστημικό της σύμπλεγμα περιλαμβάνει τις εταιρείες Airbus, Thales και Liebherr, ενώ η αύξηση των αμυντικών δαπανών θα μπορούσε να υποστηρίξει περαιτέρω ανάπτυξη. Το χαμηλότερο κόστος διαβίωσης, το θερμότερο κλίμα και η υψηλή ποιότητα ζωής της γαλλικής πόλης προσελκύουν κατοίκους από το Παρίσι και τροφοδοτούν τις προσδοκίες για ταχεία αύξηση του πληθυσμού.
Πώς η AI διαμορφώνει τις προοπτικές των πόλεων
«Η παγκόσμια άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί σε σημαντικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης σε όλες αυτές τις πόλεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης», δήλωσε ο Λίαμ Σάιντς, διευθυντής του τμήματος City Services της Oxford Economics.
Αν και οι ΗΠΑ έχουν σαφές πλεονέκτημα, αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις βρίσκονται επίσης σε καλή θέση για να επωφεληθούν. Το Λονδίνο έχει την υψηλότερη βαθμολογία στον δείκτη ανθρώπινου κεφαλαίου, ελίτ πανεπιστήμια και μια μεγάλη ψηφιακή οικονομία. Το Αϊντχόβεν διαθέτει ένα ισχυρό κλάδο AI, ενώ το Ταλίν αποτελεί αναδυόμενο τεχνολογικό κόμβο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ζήτηση για υλικό τεχνητής νοημοσύνης βοήθησε την Ταϊπέι να ανέβει 12 θέσεις και να καταλάβει την 48η θέση. Η πρωτεύουσα της Ταϊβάν βρίσκεται στο επίκεντρο της βιομηχανίας ημιαγωγών και φιλοξενεί σημαντικές εγκαταστάσεις παραγωγής που διαχειρίζεται η TSMC.
Χάρη στον τεχνολογικό της τομέα, το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και τον αναπτυσσόμενο κλάδο των κέντρων δεδομένων, η Κουάλα Λουμπούρ ανέβηκε 14 θέσεις και κατέλαβε την 65η θέση. Το Σενζέν μπήκε στην πρώτη εκατοντάδα, καταλαμβάνοντας την 93η θέση. Το κινεζικό τεχνολογικό κέντρο φιλοξενεί τις εταιρείες Huawei, Tencent και τον κατασκευαστή ηλεκτρικών οχημάτων BYD, καθώς και εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη.
Οι πόλεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτών των τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων της κινεζικής πόλης Σενζέν και της ινδικής Μπανγκαλόρ, θα μπορούσαν να επιτύχουν ταχεία ανάπτυξη εάν τις αξιοποιήσουν αποτελεσματικά, υπογραμμίζει στα συμπεράσματά της η Oxford Economics.
