Η συζήτηση για το ποιος θεωρείται «πλούσιος», «μεσαία τάξη» ή «φτωχός» στην Ελλάδα είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.
Σε μια καθημερινότητα που σημαδεύεται από την παρατεταμένη κρίση του κόστους ζωής, η λέξη «άνεση» έχει αποκτήσει εντελώς διαφορετικό νόημα για τον καθένα μας. Για άλλους σημαίνει απλώς το να πληρώνονται οι λογαριασμοί του μήνα χωρίς άγχος, και για άλλους η δυνατότητα για ταξίδια, αποταμίευση και έξοδοι χωρίς δεύτερη σκέψη.
Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι βασιζόμασταν σε προσωπικές εκτιμήσεις. Πρόσφατα όμως, μια αποκαλυπτική έρευνα του Euronews Business ήρθε να βάλει ακριβείς αριθμούς στο τραπέζι, αναλύοντας τα δεδομένα της Eurostat και του ΟΟΣΑ για 34 ευρωπαϊκές χώρες.
Τα αποτελέσματα για την Ελλάδα του 2026 προκαλούν αίσθηση και σίγουρα θα σε κάνουν να ξανασκεφτείς τη δική σου οικονομική κατάσταση.
Πού μπαίνει ο πήχης της «άνετης ζωής»;
Για να καταλήξουν οι οικονομολόγοι σε ένα αντικειμενικό ποσό, έθεσαν ως σημείο αναφοράς το 150% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος. Αυτό το ποσοστό θεωρείται διεθνώς το «κατώφλι» για να περάσει ένα νοικοκυριό από την καθαρή μεσαία τάξη στην ανώτερη-μεσαία (upper-middle class), εκεί δηλαδή όπου η διαβίωση θεωρείται πλέον σχετικά άνετη.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι μηνιαίοι καθαροί μισθοί (μετά την αφαίρεση φόρων και εισφορών) που απαιτούνται στην Ελλάδα ανάλογα με τον τύπο του νοικοκυριού είναι οι εξής:
• Μεμονωμένος ενήλικας (Single): Χρειάζεται 1.463 ευρώ τον μήνα.
• Ζευγάρι χωρίς παιδιά: Χρειάζεται 2.194 ευρώ τον μήνα.
• Οικογένεια με δύο παιδιά (κάτω των 14 ετών): Χρειάζεται 3.071 ευρώ τον μήνα.
Πώς συγκρινόμαστε με την υπόλοιπη Ευρώπη;
Αν και για τα ελληνικά δεδομένα τα 1.463 ευρώ καθαρά για έναν ελεύθερο άνθρωπο φαντάζουν ιδανικός μισθός, η σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση δείχνει το τεράστιο χάσμα που μας χωρίζει από τον ευρωπαϊκό Βορρά:
Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος για έναν ενήλικα βρίσκεται στα 2.867 ευρώ τον μήνα — σχεδόν τα διπλάσια από την Ελλάδα.
- Στο Λουξεμβούργο και την Ελβετία, το αντίστοιχο όριο άνεσης εκτοξεύεται πάνω από τα 6.200 ευρώ και 6.400 ευρώ αντίστοιχα.
- Από τις τέσσερις μεγάλες οικονομίες της ΕStandard, η Γερμανία οδηγεί την κούρσα με 3.611 ευρώ, ακολουθεί η Γαλλία με 3.307 ευρώ, η Ιταλία με 2.758 ευρώ, ενώ η Ισπανία βρίσκεται πιο κοντά μας με 2.546 ευρώ.
- Η Ελλάδα κινείται στα επίπεδα χωρών όπως η Πορτογαλία (1.808 ευρώ) και η Πολωνία (1.799 ευρώ), ενώ ξεπερνά γειτονικές χώρες όπως η Βουλγαρία (1.108 ευρώ) και η Ρουμανία (1.023 ευρώ).
Το εισόδημα είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας, ο πλούτος έχει επίσης σημασία
Ο Σεμπάστιαν Κένιγκς ανώτερος οικονομολόγος στον ΟΟΣΑ, είπε στο Euronews Business, ότι το εισόδημα λέει μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Η ανισότητα στον πλούτο, ιδίως η πρόσβαση στην ιδιοκτησία κατοικίας, αποτελεί πιεστικό ζήτημα σε πολλές χώρες του ΟΟΣΑ.
«Μερικοί άνθρωποι μπορεί να τα βγάζουν πέρα με χαμηλά εισοδήματα μια χαρά επειδή έχουν το δικό τους σπίτι και ίσως ζουν σε ένα μέρος όπου οι τιμές είναι χαμηλότερες», είπε.
Ο καθηγητής Κόεν Καμινάντα από το Πανεπιστήμιο του Leiden επεσήμανε επίσης τον ρόλο του πλούτου και των αποταμιεύσεων. Είπε ότι ένα νοικοκυριό με μέτριο εισόδημα και αποταμιεύσεις που μπορεί εύκολα να χρησιμοποιήσει μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα έναν απροσδόκητο λογαριασμό ή την απώλεια εργασίας από ένα νοικοκυριό υψηλότερου εισοδήματος χωρίς αποταμιεύσεις και με μεγάλα χρέη.
Πώς να ορίσετε την άνετη ζωή
Ο Καμινάντα σημείωσε ότι η «άνετη διαβίωση» θα πρέπει να σημαίνει κάτι περισσότερο από το να μπορεί κανείς να πληρώνει τους λογαριασμούς: «Ένα νοικοκυριό θα πρέπει να είναι σε θέση να αντέξει οικονομικά επαρκή στέγαση, τροφή, ενέργεια και μεταφορές, να συμμετέχει στην κοινωνική ζωή, να απολαμβάνει λίγο ελεύθερο χρόνο και να βάζει χρήματα στην άκρη. Το πιο σημαντικό είναι ότι θα πρέπει να είναι σε θέση να απορροφήσει ένα απροσδόκητο έξοδο ή μια προσωρινή απώλεια εισοδήματος χωρίς να αντιμετωπίσει άμεσα οικονομικές δυσκολίες».
Προειδοποίησε ότι ούτε το 150% ούτε το 200% του εθνικού μέσου εισοδήματος αποτελούν καθορισμένο όριο για άνετη διαβίωση. Υπογράμμισε ότι η ταξινόμηση μεσαίου εισοδήματος του ΟΟΣΑ περιγράφει μια σχετική θέση στην κατανομή του εισοδήματος και όχι την επάρκεια του προϋπολογισμού ενός νοικοκυριού.
Ο Δρ. Μάρκους Γκράκπα από το Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών (DIW Βερολίνου) υποστήριξε επίσης ότι ένα εισόδημα άνω του 150% του διάμεσου δεν εγγυάται από μόνο του οικονομική ασφάλεια.
«Ένα εισόδημα που υπερβαίνει το 150% του διάμεσου παρέχει οικονομική ασφάλεια μόνο όταν συνδυάζεται με ένα ορισμένο επίπεδο ιδιωτικού πλούτου», δήλωσε στο Euronews Business.
