Κρίσιμες αποφάσεις καλούνται να πάρουν οι ευρωπαίοι ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής για τον προϋπολογισμό που διεξάγεται στις Βρυξέλλες. Βαθιές οι διαιρέσεις μεταξύ των «27». Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με «πολύ, πολύ δύσκολες» διαπραγματεύσεις για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Βαρύ το κλίμα λόγω των αυξήσεων στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η ενεργειακή κρίση και τα πρόσθετα μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών, ο νέος επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 και η στήριξη προς την Ουκρανία, θα βρεθούν στο επίκεντρο της διήμερης Συνόδου Κορυφής
Ο Έλληνας πρωθυπουργός προσήλθε στη Σύνοδο πετώντας το «μπαλάκι» στην ΕΕ για τη λήψη νέων μέτρων ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης. Επιχειρώντας να πείσει ότι η κυβέρνηση έχει εξαντλήσει όλα τα περιθώρια, και πλέον τον λόγο έχει η ΕΕ, ζητά πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου να βγει ο δύσκολος χειμώνας.
«Αγκάθι» η ενεργειακή κρίση
Η πρώτη μεγάλη διαμάχη αυτού του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ξέσπασε κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για τις τιμές της ενέργειας. Με τον χρόνο να πιέζει ασφυκτικά -ο χειμώνας βρίσκεται προ των πυλών- στους κόλπους των «27» παραμένουν σημαντικές διαφωνίες για τον τρόπο χρηματοδότησης των παρεμβάσεων και το περιθώριο δημοσιονομικής ευελιξίας που θα πρέπει να δοθεί στις κυβερνήσεις για να αντιμετωπιστεί η ενεργειακή κρίση.
Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να προχωρήσουν στη λήψη μέτρων για τη μείωση του κόστους των καυσίμων, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα είναι «στοχευμένα» και «προσωρινά», δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν «δύσκολο χειμώνα» για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, καθώς η ενεργειακή κρίση εντείνεται ενώ εκτίμησε πως «δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή βελτιώνεται».
Μετά από ώρες συζητήσεων, οι προσπάθειες για την επίτευξη συμβιβασμού σχετικά με το περίπλοκο ζήτημα των υψηλών τιμών των καυσίμων και των εκπομπών άνθρακα ουσιαστικά δεν οδήγησαν πουθενά, ανέφεραν δύο αξιωματούχοι της ΕΕ.
Στο μεταξύ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιθυμεί οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο δημιουργίας κοινών στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για την επάρκεια ενόψει του χειμώνα.
Ισχυρές διαφωνίες για τον προϋπολογισμό στις Βρυξέλλες
Εξίσου δύσκολη προμηνύεται η διαπραγμάτευση για τον επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς οι αποκλίσεις μεταξύ κρατών-μελών και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου παραμένουν μεγάλες. Η συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει 1,622 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034, έναντι 1,938 τρισ. ευρώ που ζητά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Χιλιάδες δισεκατομμύρια ευρώ για την χρηματοδότηση των μεγάλων προτεραιοτήτων της ευρωπαϊκής μέχρι το 2024 βρίσκονται σε διακύβευση: από την αγροτική πολιτική μέχρι την άμυνα και από την ανταγωνιστικότητα μέχρι την μετανάστευση. την διαπραγμάτευση θα τεθούν, επί παραδείγματι, τα ποσά που θα διατεθούν στους αγρότες και στις ευρωπαϊκές περιφέρειες, το ύψος της χρηματοδότησης της Ουκρανίας και του τομέα της άμυνας, ποια θέση θα δοθεί στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), αν πόροι θα χρησιμοποιηθούν για την δημιουργία κέντρων υποδοχής μεταναστών στην Αφρική ή όχι.
Οι «φειδωλοί» ζητούν κι άλλες περικοπές με τις χώρες του Νότου (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) να τις απορρίπτουν απαιτούν να μην υπάρξουν νέες περικοπές.
Από την μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που τάσσονται υπέρ ενός φιλόδοξου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού: ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν μαζί με την Πολωνία, την Ιταλία, την Ισπανία ζητούν περισσότερους πόρους για την γεωργία και για την κοινωνική και περιφερειακή σύγκλιση.
Το δεύτερο στρατόπεδο απαρτίζεται από τους: τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, μαζί με την Σουηδία και την Ολλανδία, που ζητούν δραστικές περικοπές στην πρόταση που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ώρα που οι εθνικοί προϋπολογισμοί βρίσκονται υπό πίεση.
Προειδοποιητικές βολές του Μερτς
«Απέχουμε δυόμισι, τρεις μήνες από το τέλος της χρονιάς και βρισκόμαστε ακόμη πολύ, πολύ μακριά από μία συμφωνία», δήλωσε ο Μερτς προσερχόμενος στη Σύνοδο. Πρόσθεσε, με απειλητικό τόνο, ότι για τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου οι ηγέτες «θα πρέπει να πάρουν μαζί τους μερικά επιπλέον πουκάμισα σε σύγκριση με αυτά που συνήθως φέρνουμε».
Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, απέρριψε το προτεινόμενο «διαπραγματευτικό πλαίσιο» για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ.
Στον αντίποδα ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε την πρόταση «σαφώς ανεπαρκή» και «απαράδεκτη για την Ισπανία».
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ απείλησε με βέτο στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, απορρίπτοντας την τρέχουσα πρόταση λόγω των απαιτήσεων για υψηλότερες εθνικές εισφορές.
Στο περιθώριο της Συνόδου ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα πραγματοποιήσει μια σειρά διμερών συναντήσεων με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, τον πρωθυπουργό του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ, την πρωθυπουργό της Δανίας Μέττε Φρέντερικσεν και τον πρωθυπουργό της Σουηδίας Ούλφ Κρίστερσον.
