Νέους κανόνες θέτει η ΕΕ προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια στους μισθούς, με τη σχετική κοινοτική οδηγία 2023/970 να πρέπει να έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο των κρατών – μελών το αργότερο έως τις 7 Ιουνίου 2026.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότερες χώρες της ΕΕ δεν θα προλάβουν την προθεσμία για τη διαφάνεια των αμοιβών
Η ευρωπαϊκή οδηγία αποσκοπεί τόσο στην ενίσχυση της διαφάνειας των αμοιβών όσο και στην αντιμετώπιση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων, την ώρα που εκατομμύρια Ευρωπαίοι εξακολουθούν να υποβάλλουν αιτήσεις για θέσεις εργασίας χωρίς να γνωρίζουν το ύψος των αποδοχών.
Ωστόσο, δεν είναι όλες οι χώρες της ΕΕ έτοιμες για τους νέους ευρωπαϊκούς κανόνες, βάσει των οποίων οι εργοδότες καλούνται να γίνουν πιο διαφανείς όσον αφορά τους μισθούς, συμβάλλοντας έτσι στην ενίσχυση της αρχής της ίσης αμοιβής για ίση εργασία. Οι περισσότερες αναμένεται να μη τηρήσουν την προθεσμία έπειτα από την τριετή περίοδο που έχει δοθεί για την εφαρμογή της οδηγίας, αναφέρει το Euronews.
Στην Ελλάδα, η υπουργός Νίκη Κεραμέως έδωσε στη δημοσιότητα το περίγραμμα του νομοσχεδίου και μια σειρά από ψηφιακά «αφισάκια» με τις βασικές αρχές, ενώ αναγκαστικά η ηλεκτρονική διαβούλευση θα πρέπει να γίνει με διαδικασίες «σούπερ-εξπρές», για να προλάβουν την ασφυκτική προθεσμία – εφόσον δεν δοθεί παράταση.
Μισθολογική διαφάνεια: Τι ορίζουν οι νέοι κανόνες
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν πληροφορίες σχετικά με τους μισθούς όταν δημοσιεύουν αγγελίες για κενές θέσεις εργασίας και θα απαγορεύεται να ρωτούν τους υποψηφίους για το ιστορικό των αμοιβών τους.
Οι εργαζόμενοι θα έχουν επίσης το δικαίωμα να ζητούν από τους εργοδότες τους πληροφορίες σχετικά με τους μέσους μισθούς των συναδέλφων τους με παρόμοια καθήκοντα, ώστε να έχουν μια συγκριτική εικόνα.
Οι νέοι κανόνες για τη μισθολογική διαφάνεια έχουν στόχο να συμβάλουν στη μείωση του χάσματος των αμοιβών μεταξύ των φύλων στην ΕΕ, το οποίο ανέρχεται σε 11%, πράγμα που σημαίνει ότι οι ακαθάριστες ωρομίσθιες αμοιβές των γυναικών είναι, κατά μέσο όρο 11% χαμηλότερες από αυτές των ανδρών, σύμφωνα με την Eurostat.
«Σε ολόκληρη την Ευρώπη ο μισθός παραλείπεται στις περισσότερες αγγελίες», λέει οικονομολόγος της αγοράς εργασίας
Για πολλές γυναίκες, η μη εφαρμογή της οδηγίας θα μπορούσε να έχει άμεσο αντίκτυπο στο ετήσιο εισόδημά τους. Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ETUC) εκτιμά ότι η μη εφαρμογή της διαφάνειας των αμοιβών θα κοστίσει στις γυναίκες τουλάχιστον 4,8 δισ. ευρώ ετησίως στην ΕΕ, ποσό που ενδέχεται να ανέλθει στα 7,2 δισ. ευρώ και που αντιστοιχεί σε 465 έως 700 ευρώ ανά γυναίκα ετησίως.
Ποιες χώρες είναι έτοιμες και ποιες μένουν πίσω
Στο σύνολο της ΕΕ έξι κράτη-μέλη δεν έχουν λάβει ακόμα μέτρα για την ενσωμάτωση της κοινοτικής οδηγίας για τη μισθολογική διαφάνεια στην ΕΕ. Σύμφωνα με τον πίνακα παρακολούθησης της εφαρμογής της που καταρτίζει η διεθνής νομική εταιρεία Addleshaw Goddard, μέχρι τον Μάιο του 2026 οι χώρες αυτές ήταν η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Ουγγαρία, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία. Τον Σεπτέμβριο του 2025 οι «απροετοίμαστες» χώρες ήταν δέκα.
Τον Μάρτιο, η σουηδική κυβέρνηση αφού είχε δημοσιεύσει σχετική πρόταση ανέστειλε επ’ αόριστον την προώθησή της, επικαλούμενη το βαρύ διοικητικό φόρτο που επιβάλλει η οδηγία στους εργοδότες. Η Γερμανία αναμένεται να επικαιροποιήσει τη νομοθεσία της εντός του 2026. Στην Τσεχία, τη Φινλανδία, την Ελλάδα, τη Σλοβενία και την Ισπανία αναμένεται η κατάρτιση και ψήφιση νομοσχεδίων.
Άλλες δέκα χώρες της ΕΕ έχουν δημοσιεύσει σχέδια νόμων, αν και βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας. Πρόκειται για την Κύπρο, τη Δανία, την Εσθονία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Ολλανδία και τη Ρουμανία.
Εν μέρει έχουν εφαρμόσει την κοινοτική οδηγία το Βέλγιο, η Μάλτα και η Πολωνία. Στη Σλοβακία, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τον Νόμο περί Ίσης Αμοιβής στις 15 Απριλίου 2026, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ στις 7 Ιουνίου 2026.
«Στη Γαλλία, είναι πολύ πιθανό να μην τηρηθεί η προθεσμία της 7ης Ιουνίου. Αυτό δημιουργεί πραγματική αβεβαιότητα και ακόμα και μετά την ψήφιση του νόμου, βασικά στοιχεία θα πρέπει να καθοριστούν με ξεχωριστά εκτελεστικά διατάγματα, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα», δήλωσε ο Jérémie Paubel, συνεργάτης του τμήματος Εργασιακών Θεμάτων της Addleshaw Goddard στη Γαλλία.
Ο ίδιος επισήμανε ότι η έγκαιρη προπαρασκευή είναι καθοριστική. Οι εταιρείες θα πρέπει να έχουν ήδη λάβει μέτρα, όπως η κατηγοριοποίηση θέσεων εργασίας, ο έλεγχος των συστημάτων και των δομών αμοιβών τους και ο εντοπισμός τυχόν υφιστάμενων κενών, αλλά κυρίως η στενή παρακολούθηση της νομοθετικής διαδικασίας.
Η Marijke Van der Most, συνεργάτης της Addleshaw Goddard στη Γερμανία δήλωσε από την πλευρά της ότι «η μη τήρηση των προθεσμιών εφαρμογής δεν δημιουργεί μια καθαρή νομική παύση, αλλά μια μεταβατική περίοδο κατά την οποία οι εταιρείες μπορεί να μην έχουν ακόμα σαφείς εθνικούς κανόνες, αλλά τα δικαστήρια, οι εργαζόμενοι και τα συμβούλια εργαζομένων εξετάζουν ήδη την κατεύθυνση που θέτει η οδηγία».
Το δύσκολο σημείο για τους εργοδότες, τόνισε η ίδια, δεν είναι απλώς η καθυστέρηση της γερμανικής νομοθεσίας. Το πρόβλημα είναι ότι ενδέχεται να χρειαστεί να λάβουν αποφάσεις σχετικά με τις αμοιβές, να απαντήσουν σε ερωτήσεις των εργαζομένων και να προετοιμαστούν για δικαστικές διαμάχες, σε μια περίοδο όπου το μελλοντικό καθεστώς είναι ορατό, αλλά ο εγχώριος κανονισμός δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί.
Οι αγγελίες εργασίας
Σύμφωνα με την παγκόσμια πλατφόρμα προσλήψεων Indeed, η διαφάνεια στους μισθούς στις αγγελίες εργασίας αυξάνεται σταθερά σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Τον Μάρτιο του 2026, το Ηνωμένο Βασίλειο κατείχε το υψηλότερο ποσοστό με 56%, μειωμένο σε σχέση με το 65% που κατέγραψε τον Μάιο του 2025.
Ακολουθούν η Ολλανδία (48%) και η Γαλλία (43%) και από κοντά η Ιρλανδία (39%) και η Ιταλία (36%), με την τελευταία να παρουσιάζει σημαντική βελτίωση από το 23% του Μαΐου 2025. Ωστόσο, η Ισπανία και η Γερμανία κατατάσσονται στο κατώτερο άκρο της κλίμακας, με πληροφορίες σχετικά με τους μισθούς να περιλαμβάνονται μόνο στο 17% και στο 12% των αγγελιών εργασίας, αντιστοίχως.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι οι περισσότερες χώρες της ΕΕ δεν θα προλάβουν την προθεσμία για τη διαφάνεια των αμοιβών. Σύμφωνα με το Indeed Hiring Lab αυτό θα έχει ουσιαστικές συνέπειες για τους εργαζομένους και τις εθνικές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων. Επίσης, οι καθυστερήσεις αφήνουν την πλειονότητα των Ευρωπαίων εργαζομένων να αναζητούν δουλειά χωρίς να ξέρουν τι χρήματα θα λάβουν γι’ αυτήν.
«Ο μισθός είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που ωθεί τους ανθρώπους να αναζητήσουν εργασία. Ωστόσο, σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι αυτό που παραλείπεται στις περισσότερες αγγελίες εργασίας. Οι εργαζόμενοι υποβάλλουν αιτήσεις στα τυφλά και η έρευνά μας διαπίστωσε ότι οι συνέπειες αυτού του φαινομένου είναι βαθύτερες και πιο ποικίλες από ό,τι πιστεύαμε», δήλωσε στο Indeed Hiring Lab η οικονομολόγος της αγοράς εργασίας της ΕΕ, Lisa Feist.
Η ίδια επισημαίνει ότι υπάρχει ωστόσο μια ευκαιρία για τους εργοδότες που επιλέγουν να είναι διαφανείς. «Όσοι δράσουν τώρα μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των υποψηφίων, να βελτιώσουν την ποιότητα των αιτήσεων και να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των στρατηγικών πρόσληψής τους στο μέλλον» τονίζει χαρακτηριστικά.
