Την Πρόταση 40 (Prop 40), μια πρωτοβουλία-ορόσημο για την επιβολή εφάπαξ φορολογίας 5% στους δισεκατομμυριούχους της Καλιφόρνια, απέρριψαν οι ψηφοφόροι της πολιτείας – φαίνεται όμως ότι η αντιπαράθεση για τη φορολόγηση του πλούτου στις ΗΠΑ μόλις «άναψε».
Την ίδια ώρα κερδίζει έδαφος ένα αντίμετρο, η λεγόμενη Πρόταση 42 (Prop 42), η οποία θα εμπόδιζε κάθε μελλοντική προσπάθεια φορολόγησης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.
Τι δείχνει το γεγονός ότι οι ψηφοφόροι στην αμερικανική πολιτεία με τη μεγαλύτερη εισοδηματική ανισότητα στις ΗΠΑ έλαβαν τέτοιες αποφάσεις, και μάλιστα σε μια περίοδο όπου οι Δημοκρατικοί «σάρωσαν» στις ενδιάμεσες εκλογές;
ΗΠΑ: Η απουσία φορολογίας…
Περισσότεροι από 200 δισεκατομμυριούχοι ζουν στην Καλιφόρνια. Συνολικά, κατέχουν περιουσία που εκτιμάται στα 2,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, ένα ποσό που ο οικονομολόγος του UC Berkeley, Gabriel Zucman, σημειώνει ότι είναι περίπου ισοδύναμο με το συνδυασμένο ετήσιο εισόδημα κάθε μεμονωμένου κατοίκου της πολιτείας.
Σύντομα θα μπορούσαν να υπάρχουν δεκάδες ακόμη, καθώς εταιρείες όπως η Anthropic και η OpenAI προετοιμάζουν τις αρχικές δημόσιες εγγραφές «μεγαθήρια». Μόνο αυτή της Anthropic θα μπορούσε να δημιουργήσει σχεδόν χίλιους εκατομμυριούχους με περιουσία άνω των 100 εκατομμυρίων, όπως αναφέρει το Business Insider.
Εν προκειμένω ο πλούτος δεν είναι ζήτημα μισθού αλλά περιουσιακών στοιχείων. Το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιών στον κλάδο της τεχνολογίας παραμένει σε μετοχές εταιρειών, οι οποίες είναι αφορολόγητες μέχρι να πουληθούν.
Και αυτό επέτρεψε σε μερικούς από τους πλουσιότερους ανθρώπους της πολιτείας να αποφύγουν την πληρωμή μεγάλων ποσών σε φόρο εισοδήματος: Δισεκατομμυριούχοι όπως ο Mark Zuckerberg, ο Larry Ellison και ο Larry Page είναι γνωστό ότι λαμβάνουν συμβολικούς μισθούς ύψους 1 δολαρίου.
«Ο τρόπος που λειτουργεί αυτό το σύστημα τους επιτρέπει κυριολεκτικά να δημιουργούν γιγαντιαίες περιουσίες χωρίς να πληρώνουν φόρους», λέει ο Tom Steyer, επενδυτής και πρώην υποψήφιος κυβερνήτης, και ένας από τους λίγους δισεκατομμυριούχους που τάχθηκαν υπέρ του φόρου των δισεκατομμυριούχων. «Ξέρουμε πού πρέπει να πάμε, δηλαδή σε ένα πιο δίκαιο φορολογικό σύστημα».
…η εναλλακτική και οι επικριτές
Η Πρόταση 40 προσέφερε μια τέτοια εναλλακτική λύση. Οι υποστηρικτές της υποστήριξαν ότι θα αποτελούσε μια προ πολλού καθυστερημένη διόρθωση, ενώ θα επέτρεπε και πάλι στους δισεκατομμυριούχους να παραμείνουν πάρα πολύ πλούσιοι.
«Ο φτωχότερος δισεκατομμυριούχος στην Καλιφόρνια θα βγάλει περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια φέτος. Αν περάσει ο φόρος περιουσίας της Καλιφόρνια, θα βγάλει μόνο 235 εκατομμύρια δολάρια», έγραψε στο Χ ο Saikat Chakrabarti, πρώην μηχανικός της Stripe και πολιτικός σύμβουλος.
Οι επικριτές αντέτειναν ότι η απαίτηση από τους δισεκατομμυριούχους να πληρώνουν μετρητά για την ονομαστική περιουσία τους θα κατέστρεφε την οικονομία της τεχνολογίας, αναγκάζοντάς τους να πουλήσουν μερίδια ιδιωτικών εταιρειών και προκαλώντας μια έξοδο από την πολιτεία.
Νωρίτερα φέτος, ο επενδυτής Balaji Srinivasan σημείωσε στο Χ ότι οι Larry Page, Sergey Brin, Elon Musk και Peter Thiel είχαν ήδη «εγκαταλείψει την αποτυχημένη πολιτεία της Καλιφόρνια», ενώ ο διευθύνων σύμβουλος της Y Combinator, Garry Tan, προειδοποίησε ότι αν περνούσε ένας φόρος δισεκατομμυριούχων, πολλοί ιδρυτές startups θα επέλεγαν να μην έρθουν καθόλου στην Καλιφόρνια.
Ο συνασπισμός του χρήματος και η «στροφή»
Τα επίδοξα… θύματα του φόρου των δισεκατομμυριούχων φοβήθηκαν αυτά τα αποτελέσματα τόσο, ώστε να σχηματίσουν έναν συνασπισμό, ο οποίος περιλάμβανε εξέχοντα ονόματα της τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων οι Brin, Patrick Collison, Eric Schmidt και John Doerr.
Μαζί, ξόδεψαν περισσότερα από 300 εκατομμύρια δολάρια για να καταψηφιστεί το μέτρο, συμπεριλαμβανομένης μιας διαφημιστικής εκστρατείας που φέρεται να κόστισε 148 εκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό που έχει δαπανηθεί ποτέ από μία πλευρά για μια ενιαία ψηφοφορία πρωτοβουλίας.
Οι υποστηρικτές, συγκριτικά, ξόδεψαν περίπου 2 εκατομμύρια δολάρια σε διαφημίσεις. «Η χρηματική δυσαναλογία σε αυτό το εγχείρημα ήταν πολύ μεγάλη», λέει ο Cooper Teboe, πολιτικός σύμβουλος στη Silicon Valley. «Υπήρχε ένα πραγματικό χάσμα στο κομμάτι του μάρκετινγκ».
Από την άλλη πλευρά, στο Τέξας, όπου ο Ιλον Μασκ ξόδεψε σχεδόν 500 εκατομμύρια δολάρια προσπαθώντας να διατηρήσει τους Ρεπουμπλικανούς στην εξουσία, οι ψηφοφόροι έκαναν στροφή και εξέλεξαν Δημοκρατικό κυβερνήτη για πρώτη φορά από το 1991, καθώς και έναν Δημοκρατικό Γερουσιαστή που έθεσε τον περιορισμό των κέντρων δεδομένων ως κεντρικό κομμάτι του μηνύματός του.
Η «μάχη» για τους φόρους μόλις άρχισε – Τι πιστεύουν οι Αμερικανοί
Το έντονο ενδιαφέρον και από τις δύο πλευρές για την Πρόταση 40 καθώς και το γεγονός ότι περίπου το 46% των ψηφοφόρων στην Καλιφόρνια τάχθηκε υπέρ του φόρου, αποτελούν ενδείξεις ότι οι συζητήσεις για τη φορολόγηση του πλούτου μόλις ξεκίνησαν στις ΗΠΑ.
Οι περισσότεροι Αμερικανοί πιστεύουν ότι οι δισεκατομμυριούχοι δεν πληρώνουν αρκετούς φόρους, σύμφωνα με μια εθνική έρευνα του περασμένου έτους. Άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι το 73% των Αμερικανών θα τασσόταν υπέρ ενός «ειδικού πρόσθετου φόρου στους δισεκατομμυριούχους», σύμφωνα με το Business Insider.
Τον Απρίλιο, μια έρευνα του Pew διαπίστωσε ότι το 60% των ανθρώπων πίστευε ότι οι εταιρείες και οι πολύ πλούσιοι άνθρωποι δεν πλήρωναν «το μερίδιο που τους αναλογεί» σε φόρους.
Αυτό ώθησε ορισμένους υποστηρικτές του φόρου περιουσίας να στρέψουν το βλέμμα τους σε εθνικό επίπεδο. Πράγματι, ορισμένοι από τους επικριτές της Πρότασης 40, συμπεριλαμβανομένου του Κυβερνήτη Gavin Newsom, προέβαλαν το επιχείρημα ότι θα προτιμούσαν να φορολογήσουν τον πλούτο σε ομοσπονδιακό επίπεδο παρά σε επίπεδο πολιτείας.
ΗΠΑ: Παράγοντας νίκης στις προεδρικές εκλογές
Άλλοι πολέμιοι, που είχαν αντιρρήσεις με τις λεπτομέρειες της Πρότασης 40, όπως το ποιος θα ήταν ο πραγματικός δημοσιονομικός αντίκτυπος, πώς η πολιτεία θα αξιολογούσε τον πλούτο και πού θα πήγαιναν πραγματικά όλα αυτά τα υποθετικά χρήματα, έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους στους φόρους περιουσίας γενικότερα.
Το να έχει κανείς ένα σχέδιο για τη φορολόγηση των εξαιρετικά πλουσίων «γίνεται σχεδόν προϋπόθεση για όποιον καταλήξει να είναι ο κυρίαρχος υποψήφιος του 2028», λέει ο Teboe στο Business Insider. «Ο πόλεμος συνεχίζεται».
Πηγή: ΟΤ
