Είναι ευρέως γνωστό ότι εξακολουθεί να υπάρχει χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών σε παγκόσμιο επίπεδο, όχι μόνο όσον αφορά την ισότητα των αμοιβών, αλλά και την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την εκπαίδευση και την υγεία.
Αυτή η διαφορά στις ευκαιρίες αναφέρεται ως «χάσμα μεταξύ των φύλων».
Η Ευρώπη ανέκτησε τη θέση της ως παγκόσμιος ηγέτης στην κάλυψη αυτού του χάσματος, σύμφωνα με νέα στοιχεία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF), το οποίο μετρά αυτό το φαινόμενο από το 2006.
Η ήπειρος κάλυψε φέτος το 75,7% του συνολικού χάσματος μεταξύ των φύλων. Αυτό σημαίνει ότι απομένει ένα χάσμα 24,3% για την επίτευξη της ισότιμης εκπροσώπησης. Προσπέρασε οριακά τη Βόρεια Αμερική, η οποία κατείχε την πρώτη θέση πέρυσι.
Από το 2006, η ισότητα των φύλων στην Ευρώπη έχει βελτιωθεί κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες. Δεν αναμένεται να επιτευχθεί πλήρης ισότητα — δηλαδή να μην υπάρχει διαφορά στις ευκαιρίες για άνδρες και γυναίκες, ή μηδενικό χάσμα μεταξύ των φύλων — πριν από 70 χρόνια, σύμφωνα με το Euronews.
Η έκθεση εξέτασε τους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας, της οικονομικής συμμετοχής και της πολιτικής. Η Ευρώπη κατέχει την πρώτη θέση στην τελευταία κατηγορία με βαθμολογία 37%. Ακολουθεί από κοντά η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική (34,2%). Οι άλλες περιοχές υστερούν κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες ή και περισσότερο.
Η Ευρώπη συνεχίζει να διατηρεί σχεδόν ισότητα στις κατηγορίες «Εκπαιδευτικό Επίπεδο» (99,5%) και «Υγεία και Επιβίωση» (96,9%). Ωστόσο, βρίσκεται στην τρίτη και τέταρτη θέση σε αυτούς τους δείκτες σε σύγκριση με άλλες περιοχές.
Όσον αφορά την Οικονομική Συμμετοχή και τις Ευκαιρίες, κατατάσσεται στην πέμπτη θέση (69,5%), σχεδόν οκτώ ποσοστιαίες μονάδες κάτω από την πρώτη θέση του πίνακα, τη Βόρεια Αμερική (77,1%).
Πηγή: Έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για το χάσμα μεταξύ των φύλων 2026
Ανισόρροπη ανάπτυξη
Από όλες τις περιοχές του κόσμου, η Ευρώπη συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό χωρών στην πρώτη δεκάδα.
«Από την έναρξη του δείκτη το 2006, η Ευρώπη καταλαμβάνει το 69% όλων των θέσεων στην πρώτη δεκάδα», σημειώνεται στην έκθεση του WEF.
«Συνεχίζοντας την τάση που είχε διαμορφωθεί σε προηγούμενες εκδόσεις, στις κορυφαίες επιδόσεις του τρέχοντος έτους περιλαμβάνονται επτά ευρωπαϊκές οικονομίες.»
Οι χώρες αυτές είναι η Ισλανδία, η Φινλανδία, η Νορβηγία και η Σουηδία (οι οποίες εμφανίζονται σε κάθε πρώτη δεκάδα τις τελευταίες δύο δεκαετίες), καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Ιρλανδία.
Μόνο η Ισλανδία έχει καλύψει περισσότερο από το 90% του χάσματος μεταξύ των φύλων (93%).
«Η Ισλανδία έχει επιδείξει μια σταθερά θετική πορεία προς την ισότητα των φύλων τις τελευταίες δύο δεκαετίες, παραμένοντας στην παγκόσμια πρώτη δεκάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου και κατέχοντας την πρώτη θέση από την έκδοση του 2009», αναφέρεται στην έκθεση του WEF.
Η Ισλανδία σημειώνει ιδιαίτερα υψηλή βαθμολογία στον τομέα της Πολιτικής Ενδυνάμωσης (95,4%). Αυτό οφείλεται στις στοχευμένες δημόσιες πολιτικές της χώρας που προωθούν την ισορροπία των φύλων και στο ιστορικό της όσον αφορά την εκπροσώπηση των γυναικών σε κορυφαίες θέσεις εξουσίας: η Ισλανδία ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που εξέλεξε δημοκρατικά μια γυναίκα, τη Βίγκντις Φινμπογκαντότιρ, ως πρόεδρο το 1980.
Παρά την πρώτη θέση της Ευρώπης, παραμένει ένα βαθύ χάσμα εντός της ηπείρου. Οι χώρες που βρίσκονται στην κορυφή της κατάταξης της περιοχής βρίσκονται κυρίως στη Βόρεια Ευρώπη, ενώ πολλά από τα κράτη που υστερούν βρίσκονται στην Ανατολή.
Οι τρεις χώρες με τις χαμηλότερες επιδόσεις, η Τουρκία (0,649%), η Ρουμανία (0,698%) και η Ουγγαρία (0,707%), βρίσκονται πάνω από 20 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από την Ισλανδία.
Η Ελλάδα, αν και δεν βρίσκεται στον πάτο, συνεχίζει αν βρίσκεται πολύ χαμηλά (με 0,714%) καθώς κατατάσσεται 32η από τις 40 χώρες που εξετάζονται εντός της ηπείρου.
Στη Ρουμανία, αυτή η χαμηλή βαθμολογία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη χαμηλή βαθμολογία της στην κατηγορία «Πολιτική Ενδυνάμωση» (0,145%), η οποία την κατατάσσει στην 104η θέση για την εν λόγω κατηγορία. Αυτό οφείλεται στην έλλειψη υποχρεωτικών ποσοστώσεων και στα κλειστά εσωτερικά συστήματα των κομμάτων.
Αυτή η κατηγορία αποτελεί επίσης τον καθοριστικό παράγοντα για τη χαμηλή βαθμολογία της Ουγγαρίας (0,132% στην «Πολιτική Ενδυνάμωση»). Δεν υπάρχουν γυναίκες σε υπουργικές θέσεις, γεγονός που της αποδίδει βαθμολογία 0% στη συγκεκριμένη κατηγορία αυτού του υποδείκτη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να καλύψει το ευρύτερο χάσμα μεταξύ των φύλων μέσω μιας σειράς πολιτικών και μέτρων, που κυμαίνονται από τους κανόνες της ΕΕ για τη διαφάνεια των αμοιβών —οι οποίοι απαιτούν από τις εταιρείες να κοινοποιούν πληροφορίες σχετικά με τους μισθούς, σε μια προσπάθεια να μειωθεί το μισθολογικό χάσμα— έως τους κανόνες για τη γονική άδεια και τα ευέλικτα ωράρια εργασίας, με σκοπό τη διευκόλυνση της κατανομής των καθηκόντων φροντίδας και εργασίας.
